Eçmiadzin Katedrali, Ermenistan'ın Armavir ilindeki Etchmiadzin (diğer adıyla Vagharshapat) kentinde yer alır; Ermeni halkının manevi merkezi ve Ermeni Apostolik Kilisesi'nin idari kalbidir. Ermeniler tarafından sıklıkla "Eçmiadzin Ana Katedrali" olarak anılan bu kutsal yapı, Hristiyan mimarisinin dünyadaki en eski örneklerinden biridir. Birçok kişi onu var olan en eski Hristiyan katedrali olarak kabul eder ve Ermenistan'ın dinsel ile kültürel tarihindeki öneminden dolayı 2000 yılında UNESCO Dünya Mirası alanı olarak tescillenmiştir.
Katedralin çevresi zengin bir tarihe sahiptir; bölgede Taş, Tunç ve Demir Çağı'na tarihlenen arkeolojik kalıntılar bulunmuştur. Günümüzde Etchmiadzin olarak anılan Vagharshapat kenti, Arsakid Kralı Vagharş I (M.S. 117–140) döneminde kurulmuştur. Bir dönemde Ermenistan'ın başkenti olan kent, 4. yüzyılda siyasi başkent olarak Dvin'e bırakılmıştır.
Eçmiadzin Katedrali'nin inşası, kaynaklara göre Aziz Gregory the Illuminator'a (M.S. yaklaşık 239–330) atfedilir; efsanelere göre Gregory'e İsa Mesih görünerek eski kentte bir katedral inşa etmesini emretmiştir. İnşa çalışmaları M.S. yaklaşık 303 civarında başlamış ve katedral Meryem Ana'ya adanmıştır; "Etchmiadzin" adı "biricik Oğulun inişi" anlamına gelir.
5. yüzyıldan 7. yüzyıl ortalarına dek Eçmiadzin, kültür ve hac merkezi olarak gelişmiş; katedralin çevresine çeşitli kilise yapıları inşa edilmiştir. Yüzyıllar boyunca katedral birçok onarımdan geçmiş ve farklı Ermeni mimari üsluplarının izlerini taşımaktadır. Özellikle katedralin kuzey duvarındaki Aziz Pavlus (Saint Paul the Apostle) ve Aziz Tekla (Saint Theclas) betimlemeleri dikkat çekicidir.
Eçmiadzin Katedrali, işgaller, istilalar ve zorluklar boyunca ayakta kalmış; Ermeni Apostolik Kilisesi 15. yüzyıl ortalarında katedraldeki katolikosluğu yeniden tesis etmiştir. Bugün katedral, tüm Ermenilerin "Kutsal Ana Makamı" olarak varlığını sürdürmekte ve Ermenistan'ın dinsel ve kültürel tarihine tanıklık etmektedir.
