Gürcistan'ın Racha bölgesinin doğal güzellikleriyle çevrili, Nikortsminda'nın sevimli köyünden yaklaşık 4 kilometre uzaklıkta, Chelishi Manastırı'na bağlı Meryem Ana Kilisesi Shareula Nehri'nin derin kanyonunun kalbinde sessiz nöbetini sürdürür. Manastır topluluğunun kalıntıları etrafında kümelenmiş—uzun zamanların somut bir yankısı.
Sashevardno Dağı'nın gölgesinde yükselen Chelishi Manastırı, geçmişe direnen bir anıt niteliğindedir. Bir zamanlar Racha'nın canlı bir kültürel merkeziydi; ruhani ışığı kuşaktan kuşağa aktarılan birçok elyazmasında yaşamıştı. Yaklaşık bin yıl boyunca keşişler buraya sığınmış, aydınlanma ve ilham bulmuş; öğretileri Racha'nın kültürel ve dini dokusunu şekillendirmiştir.
Chelishi Manastırı sadece bir ibadet yeri değildi—Gürcistan'ın kültürel hazinelerine ev sahipliği yapan bir kasaydı. Sayısız elyazması ve eser burada saklandı; bunların birçoğu bugün çeşitli müzelerde sergileniyor. 1902'de aziz ilan edilmiş Arhimandrit Ambrosi Khelaia, bir mezar odasında uzun zamandır kayıp olan "Moktsevai Kartlisai" ("Kartli'nin Dönüşümü") adlı önemli Gürcü tarihi-hagiografik eseri buldu.
Manastırın sade estetiği kutsal sınırların ötesine uzanır. Sadece birkaç metre ötede, keşiş hücreleri kayalık yüzeye oyulmuştur. Eski söylentiler, bu hücreleri manastıra bağlayan yeraltı geçidinden söz eder.
IX–X. yüzyıllarda doğan manastır, XVI. yüzyılın ikinci yarısında titiz onarımlarla orijinal görünümünü yeniden kazandı. Yakındaki kayalardan alınan kireçtaşı ve taşlarla inşa edilmiş tek nefli bir bazilika olan yapı, Gürcistan'ın dini mirasına tanıklık eder. Sonradan eklenen çan kulesi gibi yapılar da mimari çekiciliğine katkıda bulunur.
Nikortsminda'nın batısında, Shareula Nehri kanyonunun kucağında yer alan Chelishi Manastırı'nın kökenleri XI. yüzyıla kadar izlenir. Zengin geçmişi ve "Chelish Gospel"in yaratımıyla tanınan manastır, 1591'de Nikortsminda piskoposluğunun bir bağlısı oldu ve 1637'de Gelat Manastırı'na devredildi.
Manastırın önemi mimari görkemiyle sınırlı değildir—birçok paha biçilemez Gürcü elyazmasının koruyucusuydu; bunların arasında Ambrosi Khelaia'nın 1902'de bulduğu "Kartli’nin Çağrısı" da yer alır. Manastırın eğitim faaliyetleri 20. yüzyılın 1930'larına dek sürdü ve Gürcistan'ın kültürel manzarasında silinmez izler bıraktı.
