Zovata, zwana też Tsovata, to jedna z czterech gmin w Tuszetii. Opuszczona przez mieszkańców, jest „doliną-duchem” o oszałamiających krajobrazach i miejscem fascynujących ruin pozostawionych przez Batsav — przodków Czeczenów z Tuszetii.
Wskazówka: wybierz się do Zovata konno! Dzięki pastwiskom, zielonym przestrzeniom i dziczy dolinę najlepiej poznaje się z siodła — to środek transportu ceniony przez pasterzy na przestrzeni wieków.
Moja relacja
Wyruszywszy z gminy Gometsari w Tuszetii, po raz pierwszy udałem się do Zovata, legendarnej doliny, która — w przeciwieństwie do innych części Tuszetii — jest terenem opuszczonym, już nieużytkowanym nawet jako pastwiska.
Przyjechałem z głową pełną uprzedzeń. W Gruzji Tuszetowie mają opinię górskiego ludu głęboko zakorzenionego w tradycji, a w Tuszetii to Batsav, rdzenni mieszkańcy Zovata, uchodzą za prymitywnych górali. Mając czeczeński jako język ojczysty i kultywując wciąż pogańskie zwyczaje, można by pomyśleć, że Batsav niewiele się zmienili na przestrzeni dziejów Kaukazu.
Jednak Batsav dawno porzucili swoje dawne, trudno dostępne pastwiska i przenieśli się do łagodniejszych warunków Tuszetii. Dziś Zovata to piękna dolina położona wysoko w górach — zagubiony raj, usiany ruinami Bastav. Odwiedź Indurta i Etelta, by zobaczyć pozostałości warownych wież i pasterskich domostw.
